امروزه استفاده از خدمات و تجهیزات دقیق نقشه برداری در پروژه های ساختمانی جزو اصول جدایی ناپذیر هر پروژه عمرانی ساختمانی محسوب میگردد. جهت جلوگیری از خسارتهای ناشی از تاخیر در برنامه های زمانی، مدیریت اجرایی پروژه های ساختمانی را بر این میدارد که تکنولوژی های نوین و به روز بهره ببرند. یکی از این خدمات نوین استفاده از ابزارهای مدرن اندازه گیری دقیق، تحت عنوان تجهیزات نقشه برداری می باشد.
در پروژه های کوچک نیز رویکردهای سنتی اجرایی، صدمات و خسارت های فراوانی به کارفرمایان و سرمایه گذاری در بخش ساخت و ساز تحمیل می کند، به همین دلیل معرفی توانایی ها و مزایای خدمات نقشه برداری ساختمانی در جهت کاهش هزینه های مخفی همواره مورد رضایت دست اندرکاران صنعت ساختمان و رغبت آن ها به استفاده از این خدمات می باشند به طوری که امروزه در بخش هایی از صنعت ساختمان انجام امور بدون نظارت و کنترل مستمر نقشه برداری امکان پذیر نیست.
خدمات نقشه برداری ساختمانی را می توان به طور کلی به سه دسته اصلی زیر تقسیم کرد:

خدمات نقشه برداری قبل از احداث ساختمان

عناوین اصلی خدمات نقشه برداری قبل از احداث ساختمان را می توان به زیر بخش های زیر تقسم بندی کرد:
• پیاده سازی محدوده ملک براساس نقشه معماری
• مساحی حدود اربعه (عرصه و اعیان) و نقشه برداری توپوگرافی و تهیه نقشه سایت پلان و ثبت موقعیت عوارض طبیعی و مصنوعی (مانند چاه ، درخت و …) که در هنگام طراحی معماری تاثیر گذار هستند، و تهیه پروفیل های خیابان های دسترسی مجاور.
• بررسی ابعاد اربعه و مساحت وضعیت موجود زمین و مطابقت آن با سند ثبتی و پیاده سازی طول و ابعاد سند بر روی نقشه وضعیت موجود زمین (ازبیلت) و رفع احتمالی عدم تطابق مشکلات ثبتی سند ملکی.
• کمک به تیم معماری جهت جانمایی بهترین مکان احداث ساختمان با توجه به ضوابط شهرسازی و معماری و محاسبات بر و کف.
• جانمایی سایت پلان بر اساس دستور نقشه شهرداری بر روی نقشه های ازبیلت.

خدمات نقشه برداری حین احداث ساختمان

عناوین اصلی خدمات نقشه برداری حین احداث ساختمان را می توان به زیر بخش های زیر تقسم بندی کرد:

  • پیاده سازی سایت پلان و جانمایی محل فونداسیون.

  • کنترل اجرایی حین عملیات خاکبرداری و گود برداری و محاسبات احجام خاکی بر اساس نقشه برداری های مکرر از سطح سایت بنا به تقاضای کارفرما.

  • کنترل مجدد جانمایی فونداسیون حین پی سازی.

  • جانمایی و کنترل محل حفر چاه شمع ها و کنترل پیوسته آن ها (پس از هر مرحله گود برداری در پروژه های بلند مرتبه ای که شامل طبقات متعدد زیر سطح صفر هستند).

  • کنترل پیوسته خطوط تراز بستر سازی و مگر ریزی و  …

  • جانمایی محورهای سازه و کنترل پیوسته موقعیت مکانی و تراز ارتفاعی آن ها تا هنگام نصب صفحه ستون ها (در پروژه های اسکلت فلزي).

  • کنترل موقیعت مسطحاتی ستون ها (در پروژه های اسکلت بتونی).

  • کنترل شاقولی و پیچیدگی ستون ها در ساختمان های اسکلت فلزی حین ستون ریزی.

  • کنترل خط تراز بتن ریخته شده در سقف ها (کنترل تراز طبقات).

  • پیاده سازی خطوط تراز در طبقات برای سایر پیمانکاران ساختمانی نظیر برقکار، تاسیسات، سقف کاذب و … و کنترل پیوسته آن ها.

  • پیاده سازی اجزای ساختمانی بسته به نوع پروژه و درخواست کارفرما و کنترل صحت اجرای آن ها در داخل و یا خارج (محوطه سازی) پروژه ساختمانی (به عنوان مثال اجرای طرح داخلی طبقات نظیر تیغه های دیوار چینی داخل ساختمان، جانمایی محل احداث رایزرهای تاسیسات، کانال های آب زهکشی و پیاده سازی قطعات سقف و …).

  • پیاده سازی رمپ ها و سایر اجزای فنی محوطه سازی و کنترل دقیق خطوط تراز آن ها.

  • کنترل دقیق نصب قطعاتی که شاقولی بودن آن ها اهمیت اساسی دارد (مانند قطعات شمشیری در راه پله ها، پاگرد پله ها و …).

  • پیاده سازی نماهای پیچیده از نظر طراحی و یا نماهایی که با مصالح خاص پیش ساخته پازلی اجرا می شوند (نظیر کامپوزیت پنل آلومینیوم، نمای فریم لس شیشه ای و …).

خدمات نقشه برداری پس از احداث ساختمان

معمولا هنگام مرمت، احیا و بازسازی یک بنا و یا اجرای یک طرح جدید پس از ساخت بنا و یا تغییر در طراحی حین اجرای یک بنا نیاز به خدمات نقشه برداری به شدت احساس می شود. قدم اولیه درتمام این پروژه ها تهیه نقشه وضعیت موجود (ازبیلت) است.

نقشه بردار موظف است داده های لازم بسته به نوع پروژه و نیاز پیمانکار را از محل پروژه استخراج کرده و در قالب نقشه های ساختمانی قابل استفاده برای مجری تهیه کند. معمولا شاخه های معماری، باستانشناسی و تصویرگری بیشترین مصرف کنندگان این گونه خدمات نقشه برداری هستند.

عناوین اصلی خدمات نقشه برداری پس از احداث ساختمان را می توان به زیر بخش های زیر تقسم بندی کرد:

  • نقشه برداری میکروژئودزی، و تهیه نقشه ازبیلت ستون ها و دیوار های حایل به منظور چگونگی بررسی وضعیت سازه از نظر نشست و یا پیچش و انتخاب روش های مناسب تقویت سازه.

  • نقشه برداری تهیه پلان ازبیلت نمای یک ساختمان جهت اجرای نمای جدید و یا بازسازی نمای موجود، با کمک ابزارهای مناسب که بسته به پیچیدگی طرح انتخاب ابزار مناسب نظیر دوربین های متریک دیجیتال، اسکنرهای لیزری و یا تجهیزات دقیق نقشه برداری مجموعه توتال استیشن Reflectorless و Reflective tape صورت می پذیرد.

  • جهت پروژه های بازسازی تهیه نقشه ازبیلت کلیه اجزای تاسیسات الکتریکی و محل خروجی و ورودی های لوله های تاسیساتی و سایر اجزای ساختمانی نظیر حفرات کانال های آب و سرویس های بهداشتی و … ضروری بوده و بسته به پیچیدگی و وضعیت طرح، ابزارهای مناسب جهت برداشت انتخاب می گردد.

  • مستند سازی میراث فرهنگی در راستای شناخت آثار تاریخی و ملی و تهیه طرح های حفاظت، مرمت، احیاء، ساماندهی بنا ها، محوطه ها و بافتهای تاریخی – فرهنگی با کمک ابزار های دقیق مستند نگاری نظیر سیستمهای فوتوگرامتری برد کوتاه و اسکنر های لیزری.